Leven lang ontwikkelen

Deze week hebben eindexamenkandidaten gehoord of ze wel of niet geslaagd zijn. Het diploma dat zij hopelijk allemaal halen is waarschijnlijk een eerste diploma in een reeks van velen. Waarom is het belangrijk om jezelf een leven lang te blijven ontwikkelen? Tegen welke belemmeringen loop je aan en hoe los je ze op? Over deze vragen en meer gaat deze én volgende week ons blog. Want een leven lang leren is de toekomst.

Baan voor het leven
In 1991 studeerde ik af in Nijmegen en ik weet nog goed dat mijn vader tegen mij zei: ,,Lieverd, zorg dat je een baan bij de overheid krijgt, dan zit je je hele leven op rozen en hoef je je nergens zorgen over te maken.” Dat zegt natuurlijk iets over mijn vader en tegelijkertijd zegt het ook iets over de arbeidsmarkt van toendertijd. Voor mijn vader was een baan voor het leven een hoog goed. In mijn beleving is dat nog niet eens zo heel erg lang geleden.

Leercultuur
Ondertussen is er veel veranderd. De arbeidsmarkt ontwikkelt zich door technologische ontwikkelingen en robotisering snel. Een baan voor het leven zoals mijn vader dat voor mij wenste, is een zeldzaamheid geworden en heeft ondertussen plaats gemaakt voor een leven lang ontwikkelen.

Kenniseconomie
Nederland is een kenniseconomie en loopt voorop. Een jaar geleden stelde Mariëtte Hamer, voorzitter van de SER (Sociaal Economische Raad) de kernvraag: ,,Hoe kan Nederland voorop blijven lopen, op een manier dat we iedereen meenemen?” Het antwoord gaf Hamer ook: ,,De sleutel tot een leven lang ontwikkelen ben jij! De echte doorbraak zit hem in een sterke leercultuur in de praktijk vorm te geven”. Aldus Mariëtte Hamer tijdens haar toespraak bij de bijeenkomst ‘Een leven lang ontwikkelen; hoog tijd voor actie!’ op 30 mei 2018. 

Leven lang ontwikkelen
Een leven lang ontwikkelen (LLO) staat volop in de belangstelling. Dit is niet iets van het laatste jaar. De arbeidsmarkt verandert immers al langer in een rap tempo. Het blijkt dat werknemers daar onvoldoende op anticiperen. De vraag is wat de onderliggende redenen zijn waarom mensen niet aan scholing deelnemen? Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) deed onderzoek en publiceerde op 22 mei jongstleden het onderzoek ‘Grenzen aan een leven lang leren’. De belangrijkste conclusie uit het onderzoek:

,,Het onderzoek laat zien dat veel werkenden geen duidelijk beeld hebben van de veranderingen op de middellange termijn in hun werk, en wat die voor hun eigen competenties betekenen. Zij voelen geen urgentie om te blijven leren. Vaak besluiten zij pas om zich verder te scholen wanneer zij concreet uitzicht hebben op ander werk, of wanneer zij de overstap naar een andere baan al hebben gemaakt”.
Aldus het onderzoek ‘Grenzen aan een leven lang leren’ van het SCP.

Belemmeringen
De hamvraag is natuurlijk hoe je de belemmeringen bij mensen tegen LLO kunt wegnemen? De belangrijkste algemene belemmeringen die uit het onderzoek naar voren komen hebben te maken met het feit dat mensen sterk vasthouden aan zekerheden, geen visie hebben op de toekomst en een daarmee samenhangend gebrek aan urgentiegevoel.

Lerend netwerk
Zoals gezegd is het vlug kunnen inspelen op veranderingen geen overbodige luxe. Dat vraagt dat medewerkers bijblijven, zich ontwikkelen en in staat zijn in te gaan op nieuwe behoeften. Een lerend netwerk kan hieraan bijdragen. Niet omdat medewerkers moeten leren van leidinggevenden in de organisatie, maar omdat medewerkers direct zelf baat bij hebben. Zij willen zélf leren. Het levert medewerkers voordeel op en op deze manier plukt ook de organisatie er de vruchten van. Voorwaarde is het leren goed aan te pakken, want leren gaat niet vanzelf.

Volgende week
Lees volgende week in ons blog ‘Lerend netwerk’ hoe je leren aanpakt. Aan de hand van een voorbeeld delen we onze ervaringen met lerende netwerken. Wordt vervolgd. Tot volgende week!

Bekijk hier ons nieuwe aanbod voor het najaar.

Geschreven door Miriam Trommelen
Apeldoorn, 13 juni 2019

 

D-day

Operatie Overlord

Vandaag is het D-day en is het precies 75 jaar geleden dat Operatie Overlord begon. Overlord is de codenaam voor de geallieerde invasie in het door Duitse troepen bezette West Europa. Met Operatie Overlord begon de grootste invasie over zee in de geschiedenis. Overlord begon in de vroege ochtend van 6 juni 1944 en eindigde op 25 augustus 1944 met de bevrijding van Parijs.

Om deze reden verschijnt er vandaag geen blog aan zoals je van ons gewend bent, maar een overpeinzing deze belangrijke historische gebeurtenis. Als historicus hecht ik er aan stil te staan bij dit keerpunt in de geschiedenis. Het begin van het einde van de Tweede Wereldoorlog.

Wat kunnen we leren?
Wat kun je van de Slag om Normandië leren? Moet je er wel iets van leren? Tijdens mijn studie leerde ik al dat dé geschiedenis zich immers niet herhaalt en het is maar helemaal de vraag wat en of we überhaupt van de geschiedenis kunnen leren. Maar goed. Wat ik wel weet is dat in de geschiedenis duiken mij altijd heeft geïnspireerd. Of dat nou in oude archieven waren óf lezen, óf afreizen naar historische plaatsen om je daar ter plekke te laten overtuigen en te laten verwonderen. Het zet je geest in beweging. Dat is voor mij de kracht van geschiedenis.

Ben je wel eens in Normandië geweest? Ik was er nog niet zo lang geleden, samen met man en kinderen. Mijn zoon wilde graag naar Normandië. Hij had al veel gelezen over de invasie en nog meer films gezien. Op school leerde hij over Overlord uit een geschiedenisboek in een klaslokaal met een leraar. Dat spreekt toch minder tot de verbeelding dan wanneer je over een bunkercomplex loopt op Point du Hoc vlakbij Omaha Beach en uitkijkt over de zee. Dan pas ervaar je hoe hoog die kliffen écht zijn!

Mijn zoon leidde ons rond en ik was aangenaam verrast over de veelheid kennis die hij bezat. Dat bewijst maar weer eens dat je op verschillende manieren kunt leren. En hoe belangrijk het is om iets te willen leren.

Normandië
Wij waren onder de indruk van Normandië. Om Normandië goed op ons te laten inwerken hebben we grote delen gefietst. Dat was pittig, want Normandië is behoorlijk heuvelachtig. Desondanks is de fiets een aanrader. Je moet dan wel over de nodige tijd beschikken. Je fietst door een prachtig landschap. Het leek wel een impressionistisch schilderij. Het stond vol met bloeiende fruitbomen. Normandië is tenslotte ook het land van de calvados en de cider. Het contrast tussen het liefelijke landschap en het oorlogsverleden kan bijna niet groter.

UNESCO
Ik weet nog dat we op een gegeven moment stil stonden op een begraafplaats. Onder de indruk van de grote hoeveelheid gesneuvelden soldaten er lagen. We liepen over de begraafplaats om de aantallen tot ons door te laten dringen.

Deze historische gebieden in Normandië nodigen uit tot herdenking en reflectie. De littekens van de oorlog zijn overal in Normandië zichtbaar. Een tijdje terug, heeft het Franse Ministerie van Cultuur, de officiële kandidatuur van de D-day stranden bekend gemaakt om opgenomen te worden in de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

UNESCO staat voor United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. Ik hoop dat UNESCO in juli een positief besluit neemt, zodat de huidige staat van de historische gebieden ook voor toekomstige generaties behouden blijft.

Apeldoorn, 6 juni 2019
Geschreven door Miriam Trommelen

 

 

 

 

Trainen met een knoop in je maag

Herken je dat? Je hebt een drukke en leuke baan waar je veel energie van krijgt. Maar soms ben je er met je gedachten niet bij. Er gebeuren dingen in je leven waarover je je zorgen maakt. Je hebt verdriet. Er is iets goed mis. Het gaat niet goed met een van je ouders of een van je kinderen, of je wacht gespannen op een uitslag van een medisch onderzoek. Kortom je bent verdrietig en nerveus, je bent niet gefocust.

Trainen met verdriet
Wat doe je als trainer? Want als trainer heb je alle aandacht nodig voor je deelnemers. Het draait om hen. Niet om jou. Als trainer ben je er voor je deelnemers. Lukt het je om goed te trainen met een knoop in je maag? Maak je je deelnemers deelgenoot van je zorgen? Zodat ze jouw afwezige gedrag beter begrijpen? Of houd je je zorgen voor jezelf? Bestaat er zoiets als een beroepshouding waar je op terug valt en je misschien op de automatische piloot verder kunt? Wat werkt en wat is wijsheid? Daar gaat dit blog over.

Heftige gebeurtenis
,,Het was alsof de wereld stil stond en mijn brein overuren draaide.” Ik weet het nog goed ook al is het tien jaar geleden. Het is een onvoorstelbaar verhaal. De recente aanslag in Utrecht doet herinneringen herleven. Wat was er aan de hand? Ik begeleidde gemeenteambtenaren bij een herindelingstraject in Brabant. Een leuke enthousiaste groep mensen, waar ik een klik mee had en nog steeds contact mee heb. Tot zover niets aan de hand.

,,Miriam, kan ik je even onder vier ogen spreken?” Zo werd ik plotseling door de secretaris weggeroepen uit de groep. Ik was verbaasd en vroeg mezelf ongerust af wat er aan de had was. Daar kwam ik snel achter. Hij vertelde dat er op de school van mijn kinderen iemand was vermoord. De kinderen waren ongedeerd en werden opgevangen door leerkrachten. Ouders werd gevraagd zo snel mogelijk te komen. Ik kon niet anders dan de deelnemers uitleggen wat er aan de hand was en de sessie afbreken. De bezorgdheid en begrip van de mensen was hartverwarmend en deed mij goed.

Delen privé verhaal?
Deel je als trainer iets heftigs met de groep? Na het delen van jouw privé verhaal met deelnemers, kun je als trainer niet meteen in je rol van trainer stappen. Je hebt een privé verhaal gedeeld. Jij bent het voor dat moment waarschijnlijk kwijt. Je hebt het overgedragen op je deelnemers. Zij zitten met jouw verhaal in hun hoofd en kunnen niet meteen verder met de training. Zij hebben, meer dan jij, de behoefte erover te praten.

In dat geval ben jij niet meer de trainer, maar de eigenaar van een heftige gebeurtenis. Deelnemers staren je aan en komen naar je toe om te vragen hoe het met je gaat. Dat is hartstikke lief en goed bedoeld, maar het haalt je uit je concentratie.

Rol van trainer
Daar komt bij dat deelnemers niets kunnen doen, behalve een luisterend oor bieden. Een luisterend oor onderschat ik niet. Toch ben ik sterk geneigd privézorgen tijdens een training voor mezelf te houden. Het past niet bij de rol van trainer. Als je dat niet doet, is het lastiger om in je rol van trainer te stappen. De zorg voor deelnemers, geeft bovendien houvast en troost. Daar ben je goed in en geeft structuur. Hiermee wil ik niet zeggen dat je als trainer nooit iets van jezelf mag laten zien. Dat kan natuurlijk best, zeker als het een meerwaarde geeft aan de training.

Deelnemers en verdriet
Ook een deelnemer kan natuurlijk met een knoop in zijn maag in een training zitten. Een deelnemer is zichzelf. Zo was er onlangs de moeder van een kindje met kanker. Zij kwam voor de start van de training naar mij toe en vertelde dat ze een telefoontje verwachtte. Dat telefoontje kwam tijdens de training en bracht helaas niet het nieuws waar zij op hoopte. Natuurlijk is er dan aandacht voor het verdriet. Als het verdriet te heftig is, is het verstandiger een deelnemer naar huis te sturen. Deze moeder gaf aan graag bij de training te willen blijven. Thuis kwamen de muren op haar af. De training leidde haar af en bood troost.

Recent was er de deelnemer die zich verontschuldigde omdat hij zonder bericht van afwezigheid een sessie had gemist. Zijn vader was overleden. Hij was helemaal van slag en was vergeten zich af te melden. Nog steeds was hij er niet met zijn gedachten bij. Ook hij gaf aan graag bij de training te blijven. De training was voor hem een lijntje met het hier en nu, zoals hij dat zo mooi noemde.

Er zijn een veel manieren om verdriet te verwerken en mee om te gaan. Het verschilt per persoon hoe mensen omgaan met verdriet. Het is aan jou als trainer om dat in jouw training in goede banen te leiden.

Geschreven door Miriam Trommelen

Werk maken van je persoonlijke ontwikkeling of op zoek naar een coach? Kijk eens op onze site voor meer informatie.

Van multitasker naar singletasker

Multitaskers dénken dat ze tot betere prestaties komen, maar het tegendeel is waar. Computertechnologie stelt ons in staat sneller te werken én altijd in contact te zijn met elkaar. De multitask-verleiding is overal: sms’en tijdens een vergadering, appen op de fiets of in de auto, mails beantwoorden terwijl je een rapport schrijft, de krant scannen […]

Continue reading

Een training is geen one size fits all!

Bijna 20 jaar ben ik trainer/coach en nog steeds ga ik iedere dag opnieuw met plezier naar mijn werk. Hoe dat komt? Omdat bijdragen aan anderen een belangrijke rol in mijn leven speelt. Dat geeft mij voldoening en energie. Dit blog gaat over de vraag hoe een communicatietraining bijdraagt aan het succesvol functioneren van een […]

Continue reading

Verhoog het rendement van je training

Vraag jij je wel eens af wat het rendement van een training is? Aan het eind van een training gaan deelnemers enthousiast naar huis. Uit de evaluaties blijkt dat de mensen het een leerzame en intensieve dag vonden. Maar wat hebben deelnemers daadwerkelijk geleerd en gaan ze er in hun werkpraktijk mee aan de slag? […]

Continue reading

Wat is er nodig voor een positieve leercultuur?

Naar mijn mening is dit niet alleen een interessante maar ook een actuele vraag. In dit blog probeer ik een antwoord te vinden op deze vraag. Er is niet één juist antwoord. Leercultuur is een abstract begrip, waar je lang over kunt filosoferen. Leren is geen doel op zich. Het is een middel waardoor mensen […]

Continue reading

Een leven lang ontwikkelen, hoog tijd voor actie!

Wat hebben Mariëtte Hamer (SER-voorzitter) en Gillian Tans (CEO van Booking.com) gemeen? In ieder geval hebben beide topvrouwen gemeen dat zij het belang inzien van blijven ontwikkelen. En dat ook uitdragen. Zo vertelde Gillian Tans in het Transformers-onderzoek 2018 van het Financieel Dagblad (FD) ‘Ook ik moet mij blijven pushen om te blijven leren’. En even […]

Continue reading

Verbinding geeft power!

In het Innovatiehuis in ‘s – Hertogenbosch spreek ik Marjolein Held.* Marjolein is voorzitter van de Beroepsvereniging opleiders mbo (BVMBO). Als voorzitter van de beroepsvereniging streeft Marjolein ernaar om mensen met elkaar in contact te brengen, want: ‘verbinding geeft power’ is het motto van Marjolein én van de vereniging. Een veilige haven “Wij bestaan nu […]

Continue reading

Anne-Ruth Oosterbroek: ‘Hoe wil ik mijzelf ontwikkelen?’

Ondanks een drukke werkweek maakt Anne-Ruth Oosterbroek* (senior docent verpleegkunde) ruimte voor mij in haar agenda. We zoeken een rustig plekje in het immense gebouw waar we rustig kunnen praten. Anne-Ruth vertelt dat ze voortdurend de behoefte voelt om zichzelf te ontwikkelen. ‘Ik ben nieuwsgierig en wil uitgedaagd worden’. Onderwijskunde is op mijn lijf geschreven. […]

Continue reading